Terugblik op het Governance netwerk van 7 oktober

Op 7 oktober kwamen besturen en toezichthouders samen in Hotel Faber in Hoogezand waar ze alle informatie kregen over de vernieuwde Governance code. Cultuur+Ondernemen presenteerde als kartrekker van de vernieuwing de laatste variant.

‍

Governance gaat over het besturen en over de continuïteit van organisaties. De Governance Code Cultuur biedt een normatief kader voor goed bestuur en toezicht, toegespitst op de cultuursector. Bewust omgaan met governance is essentieel voor de versterking van culturele organisaties en voor een gezonde sector en het vertrouwen dat ze krijgen van fondsen en overheden.

Alle ins en outs vind je in de bijgevoegde presentatie die werd gegeven door Andra Leurdijk, adviseur bij Cultuur+Ondernemen. De basisfilosofie van de code is hetzelfde gebleven, maar thema's worden nu explicieter benoemd. Besturen en toezicht houden wordt gelukkig als een steeds professionelere taak gezien. Daarom start de Nederlandse Vereniging Toezicht in Cultuur (NVTC) samen met de Kunstraad en ATANA een netwerk voor besturen en toezichthouders dat in het voorjaar van 2027 gaat starten. Houd deze website in de gaten!

‍

De uitdagingen

De Governance Code Cultuur nodigt uit tot bewust en waarden-gedreven toezicht en bestuur. Na de presentatie gingen 30 Groningse leden van bestuur en Toezicht met elkaar in gesprek over het gebruik van de code in de praktijk. Dit deden ze vanuit de opdracht: wat voor bestuurder of toezichthouder wil ik zijn en hoe geef ik daar invulling aan? Nadat deelnemers dit voor zichzelf op papier hadden gezet, gingen ze met elkaar in gesprek.

Zowel bij Raden van Toezicht als bij besturen bleek de behoefte groot om scherper te definiëren wat goed bestuur en goed toezicht in de praktijk betekenen. De gesprekken gingen vaak over het vinden van de juiste balans tussen formele rollen, verantwoordelijkheden en de menselijke kant van samenwerken. Toezichthouders zoeken naar manieren om rolvast te blijven, zeker bij wisselingen in samenstelling, en om het gesprek over missie, visie en strategische koers levend te houden naast de reguliere aandacht voor financiën en procedures. Daarbij spelen vragen over de werkgeversrol, conflicthantering en het ontwikkelen van een gezamenlijke toezichtsvisie een belangrijke rol.

Aan de tafel van bestuur ging het vooral over vernieuwing en toekomstbestendigheid. Hoe trek je nieuwe en diverse bestuursleden aan, hoe geef je invulling aan een gedeelde bestuursvisie en hoe pas je governancecode toe op een manier die recht doet aan de praktijk van de organisatie, in context? Ook werd benoemd dat de vrijwillige basis van veel bestuursfuncties soms spanning oplevert als een kritische blik of zelfreflectie nodig is. Men doet het immers vrijwillig, hoeveel kun je van elkaar vragen? Er is behoefte aan handvatten voor zelfevaluatie en aan ondersteuning bij het voeren van het goede gesprek over kwaliteit, verantwoordelijkheid en ontwikkeling.

De rode draad door alle tafelgesprekken was de wens om governance vooral te benaderen als een continu gesprek over rollen, waarden, samenwerking en het gezamenlijk dienen van de maatschappelijke opdracht van de organisatie.

‍

De gehele code is hier terug te vinden. Er zijn twee uitwerkingen: een voor besturen en een voor Raden van Toezicht. Ook is de code in een brochure verschenen die je via deze link kunt bestellen.